W Austrii i Chinach powstały pierwsze zegary jądrowe

wczoraj, 10:24

W niewielkich kryształach zawierających tor-229 zaczyna się nowy rozdział historii precyzyjnych pomiarów czasu. Dwa niezależne zespoły, europejski i chiński, zbudowały pierwsze zegary jądrowe. Jeden z nich już wykorzystano do poszukiwania śladów ciemnej materii, drugi do pokazania, jak poprawić stabilność nowej technologii. Artykuły opisujące osiągnięcia obu zespołów zostały opublikowane 7 października na łamach Nature.



Jak ludzie kontrolują AI? Pojawiają się problemy znane z wcześniej stosowanych systemów

7 października 2026, 10:44

Kluczowym elementem zabezpieczenia przed wymknięciem się sztucznej inteligencji spod kontroli jest włączenie ludzi w proces weryfikacji i zatwierdzania podejmowanych przez AI decyzji. Jednak mechanizm ten będzie nieskuteczny, jeśli projektanci oraz użytkownicy nie zmienią swoich przyzwyczajeń – ostrzegają Margaret Mitchell, Avijt Ghosh i Samir Passi zajmujący się, między innymi, kwestiami etycznymi dotyczącymi AI.


Naukowcy podpowiadają. Co pomaga w nauce matematyki?

6 października 2026, 18:22

Matematyka wymaga nie tylko znajomości wzorów, ale przede wszystkim zrozumienia abstrakcyjnych pojęć i umiejętności wykorzystania ich w praktyce. Badania nad procesem uczenia się pokazują, że samo czytanie podręcznika lub przeglądanie gotowych rozwiązań nie wystarcza, by trwale zapamiętać materiał. Co więc naprawdę pomaga w nauce matematyki? Sprawdzamy, które metody mają potwierdzenie w badaniach i jak wykorzystać je w codziennej nauce


Dwujęzyczne przedszkole – czy warto? Co daje dziecku, ile kosztuje i jak je wybrać w 2026 roku

6 października 2026, 18:10

Dwujęzyczne przedszkole to placówka, w której dziecko przez znaczną część dnia (zwykle co najmniej połowę) funkcjonuje w języku angielskim: bawi się, je, sprząta, słucha bajek i rozwiązuje zadania z nauczycielem mówiącym wyłącznie po angielsku. Nie chodzi o lekcję angielskiego dwa razy w tygodniu, tylko o codzienne „zanurzenie” w drugim języku. Dla większości dzieci w wieku 2,5–6 lat jest to najłatwiejszy moment w życiu na przyswojenie drugiego języka, dlatego w praktyce odpowiedź brzmi: tak, warto, pod warunkiem że placówka rzeczywiście jest dwujęzyczna, a nie tylko tak się nazywa. Ten tekst wyjaśnia, czym dwujęzyczne przedszkole różni się od „przedszkola z angielskim”, co daje dziecku poza samym językiem, ile kosztuje w Warszawie w 2026 roku, jakie są realne wady tego rozwiązania i na co zwrócić uwagę, zanim podpiszesz umowę.


W Mohendżo Daro nierówności się zmniejszały, a ludzie bogacili?

5 października 2026, 12:16

Rozwój pierwszych miast często łączy się z narodzinami potężnych elit i pogłębiającymi się różnicami majątkowymi. Tymczasem badania Mohendżo Daro, jednego z dużych miast cywilizacji doliny Indusu, pokazują inną możliwość. Analiza powierzchni domów sugeruje, że nierówności ekonomiczne z czasem tam malały. Adam S. Green z University of York oraz Iqtedar Alam i Cameron Petrie z University of Cambridge opublikowali na łamach Antiquity artykuł, w którym omawiają hipotezę, że zmniejszanie się nierówności społecznych było spowodowane sposobem zarządzania miastem.


Zapraszamy na NASA Space Apps Challenge 2026! Stalowa Wola czeka!

2 października 2026, 10:23

Wiecie, co ma wspólnego Stalowa Wola z NASA i ponad 500 miastami? Tegoroczny listopadowy NASA Space Apps Challenge 2026. To międzynarodowy hackathon organizowany przez NASA, który co roku przyciąga niemal 100 000 uczestników z całego świata. A co najlepsze, wydarzenie jest dostępne dla każdego. Udział w nim nie wymaga specjalistycznej wiedzy, bo ma ono pokazać, że technologie kosmiczne są dostępne niezależnie od tego, czy mamy wykształcenie techniczne lub potrafimy programować.


Sądzili, że to palenisko. Odkryli rzadki grób skrzynkowy z neolitu

30 września 2026, 09:08

Coś, co wyglądało na ślady paleniska, okazało się niezwykłym znaleziskiem archeologicznym. Najpierw zauważono węgiel drzewny i kamienie popękane od ognia. Jednak pod warstwą ziemi krył się kamienny grób skrzynkowy z końca neolitu. Odkrycie na płaskowyżu Svinesund może pomóc wyjaśnić, jak tamtejsze społeczności żegnały swoich zmarłych ponad 4000 lat temu.


Stabilne szczepionki mRNA. Można je będzie przechowywać w temperaturze pokojowej

28 września 2026, 12:17

Szczepionki RNA mogą pomóc w zwalczaniu wielu chorób, w tym nowotworów. Jednak jedną z ich wad jest fakt, że trzeba je przechowywać w bardzo niskich temperaturach, wynoszących dziesiątki stopni poniżej zera. To znacząco ogranicza ich stosowanie. Badacze z MIT znaleźli obiecujący sposób na pokonanie tego ograniczenia. A w badaniach pomógł im algorytm sztucznej inteligencji.


Teleskop Hubble'a okrążył Ziemię już ponad 200 000 razy

28 września 2026, 10:02

Hubble ukończył 200 tysięcy orbit wokół Ziemi. To kolejny kamień milowy jednego z najważniejszych instrumentów naukowych ludzkości. Instrumentu, który wciąż zmienia nasz obraz wszechświata. Od czasu umieszczenia na orbicie w kwietniu 1990 roku teleskop przebył około 8,7 miliarda kilometrów i wykonał w tym czasie ponad 1,7 miliona zdjęć. Obserwacje wykonywane podczas jubileuszowej orbity dotyczyły stałej Hubble'a czyli tempa rozszerzania się wszechświata.


Modernizacja Wielkiego Zderzacza Hadronów, koszty i korzyści finansowe

24 września 2026, 16:04

Wielki Zderzacz Hadronów (LHC) został wyłączony i przez najbliższe cztery lata nie będzie pracował. Trwa bowiem jego rozbudowa, w ramach której powstanie HiLumi LHC, czyli Wielki Zderzacz Hadronów o Wysokiej Świetlności. W ciągu tych czterech lat część LHC zostanie zdemontowana i zastąpiona nowymi urządzeniami, które są właśnie budowane. HiLumi LHC może dokonać ważnych odkryć, które odpowiedzą na wiele pytań o wszechświat. A co, jeśli żadnych odkryć nie będzie? Jeśli akcelerator będzie pracował zgodnie z planem, naukowcy będą zbierali dane i nic. Żadnego odkrycia, które trafiłoby na pierwsze strony gazet. Czy pieniądze wydane na modernizację zostaną zmarnowane? Na takie pytanie na łamach CERN Courier odpowiadają ekonomiści Massimo Floria i Jessica Catalano.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy